17.03.2026: राज्य विद्यापीठांनी स्कुल – कनेक्ट व महिला सक्षमीकरणासाठी स्वयंसिद्धा उपक्रम कसोशीने राबवावे : राज्यपाल
स्कुल – कनेक्ट व ‘स्वयंसिद्धा’ अंमलबजावणीचा त्रैमासिक अहवाल लोकभवन येथे पाठवण्याची राज्यपालांची राज्य विद्यापीठांना सूचना
राज्य विद्यापीठांनी स्कुल – कनेक्ट व महिला सक्षमीकरणासाठी स्वयंसिद्धा उपक्रम कसोशीने राबवावे : राज्यपाल जिष्णु देव वर्मा
राज्यपाल पदाचा कार्यभार स्वीकारल्यानंतर प्रथमच राज्यपाल आणि राज्यातील सार्वजनिक विद्यापीठांचे कुलपती जिष्णु देव वर्मा यांनी मंगळवारी (दि. 17 मार्च) राज्यातील सर्व सार्वजनिक विद्यापीठांच्या कुलगुरूंशी लोकभवन, मुंबई येथून दृकश्राव्य माध्यमातून संवाद साधला.
विद्यापीठांनी आपले राष्ट्रीय मानांकन सुधरवावे व त्यासाठी वेळोवेळी लक्ष निर्धारित करावे अशी सूचना राज्यपालांनी कुलगुरुंना केली.
राज्यातील विद्यापीठांमधील विद्यार्थ्यांची पटसंख्या (सकल नामांकन) वाढावी या दृष्टीने विद्यापीठांनी शाळा – शाळांशी संपर्क वाढवावा व विद्यार्थ्यांना उच्च शिक्षणासाठी प्रेरित करावे. या दृष्टीने ‘स्कुल – कनेक्ट’ या कार्यक्रमाअंतर्गत विद्यापीठांनी नाविन्यपूर्ण उपक्रम राबवावे, अशी महत्वाची सूचना राज्यपालांनी केली.
हा कार्यक्रम राबवताना नवीनता व चाकोरीबाहेरच्या संकल्पना रुजू कराव्या असेही राज्यपालांनी सांगितले.
महिला सक्षमीकरण तसेच कौशल्य शिक्षणाच्या माध्यमातून महिलांची रोजगार क्षमता वाढविण्यासाठी सुरु केलेला ‘स्वयंसिद्धा’ हा उपक्रम अतिशय महत्वपूर्ण असून तो देखील विद्यापीठांनी गांभीर्यपूर्वक राबवावा अशी सूचना राज्यपालांनी केली.
‘स्कुल – कनेक्ट’ व ‘स्वयंसिद्धा’ कार्यक्रमाच्या अंमलबजावणीचा आढावा लोकभवनातर्फे घेण्यात येईल असे सांगून विद्यापीठांनी या दोन्ही उपक्रमांसंदर्भात आपला त्रैमासिक अहवाल नियमितपणे लोकभवन येथे पाठवावा, असे राज्यपालांनी सांगितले.
वरील दोन्ही उपक्रमांमध्ये उल्लेखनीय कार्य करणाऱ्या विद्यापीठांना पदक किंवा चषक प्रदान करण्याबाबत विचार केला जाईल, असेही राज्यपालांनी सांगितले.
ज्या विद्यापीठांचे उपक्रम यशस्वी ठरतील त्या विद्यापीठांचे उपक्रम इतर विद्यापीठांमध्ये राबवले जातील असे देखील राज्यपालांनी सांगितले.
आपण लवकरच सर्व विद्यापीठाच्या कुलगुरुंशी चर्चा करू असेही राज्यपालांनी सांगितले.
राज्यपालांचे सचिव डॉ प्रशांत नारनवरे यांनी आपल्या प्रास्ताविकामध्ये विद्यापीठांतर्फे सुरु असलेल्या राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरणाची अंमलबजावणी, विद्यापीठांचे राष्ट्रीय मानांकन, महिला सक्षमीकरण, स्वयंसिद्धा उपक्रम, कौशल्य विकास, ‘स्कुल कनेक्ट’ कार्यक्रम, आदी विषयी माहिती दिली.
**
त्रैमासिक रिपोर्ट लोक भवन को भेजने के लिए राज्यपाल का राज्य विश्वविद्यालयों को निर्देश
महिला सशक्तिकरण के लिए स्कूल कनेक्ट और स्वयंसिद्धा योजनाओं को गंभीरता से लागू करें: राज्यपाल
महाराष्ट्र के राज्यपाल तथा राज्य के सार्वजनिक विश्वविद्यालयों के कुलाधिपति जिष्णु देव वर्मा ने पदभार ग्रहण करने के बाद पहली बार मंगलवार (17 मार्च) को लोक भवन, मुंबई से वीडियो कॉन्फ्रेंसिंग के माध्यम से राज्य के सभी सार्वजनिक विश्वविद्यालयों के कुलपतियों से संवाद किया।
राज्यपाल ने कुलपतियों को निर्देश दिया कि विश्वविद्यालय अपने राष्ट्रीय मानांकन में सुधार करें तथा इसके लिए समय-समय पर लक्ष्य निर्धारित करें।
राज्य में विश्वविद्यालयों में छात्रों का सकल नामांकन बढ़ाने के उद्देश्य से विश्वविद्यालयों को स्कूलों के साथ संपर्क बढ़ाने तथा विद्यार्थियों को उच्च शिक्षा के लिए प्रेरित करने पर जोर दिया गया। इस संदर्भ में ‘स्कूल कनेक्ट’ कार्यक्रम के अंतर्गत विश्वविद्यालयों को नवाचारपूर्ण गतिविधियाँ संचालित करने के निर्देश दिए गए।
राज्यपाल ने कहा कि इस कार्यक्रम को लागू करते समय नवीन एवं पारंपरिक ढांचे से हटकर ‘आऊट ऑफ द बॉक्स’ विचार अपनाए जाएँ।
महिला सशक्तिकरण एवं कौशल शिक्षा के माध्यम से महिलाओं की रोजगार क्षमता बढ़ाने के उद्देश्य से शुरू किया गया ‘स्वयंसिद्धा’ अभियान अत्यंत महत्वपूर्ण है और इसे विश्वविद्यालयों द्वारा गंभीरता से लागू किया जाना चाहिए।
राज्यपाल ने बताया कि ‘स्कूल कनेक्ट’ और ‘स्वयंसिद्धा’ कार्यक्रमों की प्रगति की समीक्षा लोक भवन द्वारा की जाएगी तथा विश्वविद्यालयों को इन कार्यक्रमों पर अपनी त्रैमासिक रिपोर्ट नियमित रूप से लोक भवन को भेजनी होगी।
उन्होंने यह भी कहा कि इन दोनों कार्यक्रमों में उत्कृष्ट कार्य करने वाले विश्वविद्यालयों को पदक या ट्रॉफी देने पर विचार किया जाएगा।
जो विश्वविद्यालय इन कार्यक्रमों को सफलतापूर्वक लागू करेंगे, उनके मॉडल को अन्य विश्वविद्यालयों में भी लागू किया जाएगा।
राज्यपाल ने यह भी कहा कि वे शीघ्र ही सभी कुलपतियों के साथ विस्तृत चर्चा करेंगे।
राज्यपाल के सचिव डॉ. प्रशांत नारनवरे ने अपने प्रास्ताविक में राष्ट्रीय शिक्षा नीति के क्रियान्वयन, विश्वविद्यालयों के राष्ट्रीय मानांकन, महिला सशक्तिकरण, स्वयंसिद्धा कार्यक्रम, कौशल विकास तथा ‘स्कूल कनेक्ट’ कार्यक्रम आदि के बारे में जानकारी दी।